شيرين و خوردنى است . تخم‌هايش همانند تخم‌هاى ينبوت [ اما ] درشت‌ترند ؛ ميوه‌هايش شبيه خيار كوچك [ اما ] پهن‌اند . از آنها آرد و شيرهء غليظ تهيه مىكنند . يك عرب گفته است كه ميوهء ينبوت « فشّ » 21 ناميده مىشود . يك بصره‌اى به من اطلاع داد كه خرنوب شامى در بصره كمياب است 22 . ( 1 ) . يا خرنوب ( Lane ، 716 ) - Ceratonia Siliqua L . ؛ سراپيون ، 114 ؛ ابو منصور ، 168 ؛ ابن سينا ، 761 ؛ ميمون ، 392 . ( 2 ) . ثمرة الينبوت ، نك . شمارهء 1115 . ( 3 ) . حروبى ، نسخهء فارسى : حرنوبا ، قس . II , Low ، 395 . ( 4 ) . حجثا ، قس . II , Low ، 395 ، يادداشت 1 . ( 5 ) . جاعى ، بايد خواند حاعى ، قس . II , Low ، 395 . ( 6 ) . واژهء نامفهوم - نسخهء الف : ذنك فلج ، نسخهء فارسى : به لغت مازندرانى « رنكيلج » گويند . اندكى پايين‌تر : رنكورج ( در شمارهء 1115 نيز ديده مىشود ) كه احتمالا با « كورز » يا « كورك » فارسى به معناى « ميوهء كبر » ارتباط دارد ؛ قس . II , Vullers ، 911 . ( 7 ) . نسخهء الف : جنكلك ، نسخهء فارسى : جنجك . ( 8 ) . شموك ، محيط اعظم ، II ، 191 : خرنوب را به فارسى « دانهء شمنك » ( گويند ) . ( 9 ) . زريات ( ؟ ) . ( 10 ) . سم . ( 11 ) . قاراطيا - يونانى ، ديوسكوريد ، I ، 122 . ( 12 ) . نسخهء فارسى : جرم خرنوب شامى . ( 13 ) . الخرنوب النبطى - II , Low ; Anagyris foetida L . ، 419 ؛ ميمون ، 180 . ( 14 ) . رنگورج ، نك . يادداشت 6 ؛ در نسخهء پ آن را اسم خاص گرفته است . ( 15 ) . جند و قيل مجند . ( 16 ) . خرنوب الشوك - « خرنوب خاردار » ؛ آن را با خرنوب نبطى يكسان مىشمرند ، نك . يادداشت 13 . ( 17 ) . قس . ابو حنيفه ، 367 . ( 18 ) . نسخهء الف : كانه تفاح ، نسخهء فارسى : به هيئت بسيب ماند ؛ ابو حنيفه ، 367 : كانه نفاح - « مانند حباب » قس . Lane ، 717 . ( 19 ) . نسخهء الف : احمر ، نسخهء فارسى : سرخ . لكن ابو حنيفه ، 367 و Lane ، 717 : أحّم « سياه » . ( 20 ) . نسخه‌هاى الف و پ : ذلال ، بايد خواند زلّال ، نسخهء فارسى : لغزان . ( 21 ) . نسخه‌هاى الف و پ : القشن ، نسخهء ب : النشن ، بايد خواند الفشّ ، قس . ابو حنيفه ، 367 ؛ Lane ، 2400 .